Świat wydaje się mały kiedy podróżujemy w delegacje albo na wakacje. Jednak jeśli chodzi o codzienne podróżowanie i opiekę nad rodzicami, którzy się starzeją, sytuacja wygląda zgoła inaczej. Życie często zmusza nas do podejmowania trudnych decyzji. Co zrobić gdy nie jesteśmy w stanie się nimi zająć, bo praca albo dzielące nas kilometry nie pozwalają?

Zły stan zdrowia, wypadek losowy czy też zwyczajna niedołężność spowodowana wiekiem może być powodem, z jakiego zmuszeni jesteśmy zastanowić się nad formą opieki nad rodzicami czy dziadkami. Jedyne, co musimy rozbić, to dołożyć wszelkich starań, aby nasi bliscy przebywali w jak najbardziej komfortowych warunkach. Nie oznacza to zawsze przebywania razem, bo nie każdy może sobie pozwolić na 24- godzinną opiekę nad osobą starszą albo rodzice nie godzą się na przeprowadzkę do swoich dzieci w myśl zasady „starych drzew się nie przesadza”.

W takich sytuacjach najlepszym rozwiązaniem będzie najęcie wykwalifikowanej pomocy do opieki nad starszą osobą. Kwestia czy ma to być opiekunka, która będzie się zajmowała osobą w jej mieszkaniu, czy też dom opieki, przyjmujący więcej takich osób pod swój dach i oferujący fachową opiekę połączoną często z opieką medyczną. Mimo, że pracownicy większości domów opieki troszczą się o codzienne zaspokajanie potrzeb osób starszych, to miejsca tego typu często budzą negatywne skojarzenia. Równie dużo wątpliwości możemy mieć zatrudniając opiekunkę. Czy będzie wywiązywała się ze swoich obowiązków i nie zaniedba staruszka? Czy nie oszuka? Najważniejsza powinna być dla nas opinia osoby, którą opiekunka się zajmuje. To ona musi czuć się swobodnie.

Niezależnie jaką decyzję podejmiemy warto sprawdzić wszelkie za i przeciw, by podjąć właściwą decyzję.

Dom spokojnej starości

Panuje ogólne twierdzenie, że umieszczenie rodzica czy dziadka w domu spokojnej starości to ostatnie draństwo, brak skrupułów, a nawet serca. Przecież obcy ludzie nie mieli podawać szklanki wody na starość, ale własne dzieci. Jednak faktycznie są to miejsca, w których komfort życia sporej ilości wcześniej urodzonych od nas się poprawia.

Domy opieki dla ludzi starszych to nic innego jak miejsca stałego zakwaterowania, gdzie zapewniona jest całodobowa opieka, także medyczna. Nie jest to opieka tania – zwykle miesięczny pobyt to koszt powyżej 2000 zł. Kwota zależy od lokalizacji ośrodka, standardu, gwarantowanej opieki. Zazwyczaj osoby starsze maja do swojej osobistej dyspozycji jedno- lub dwuosobowe pokoje, toalety, wspólną jadalnię, pomieszczenie rekreacyjne z telewizorem, książkami czy grami planszowymi, a często także kaplicę. Starsi ludzie mają zapewniony czas na rehabilitację, wycieczki, wspólne majsterkowanie czy pieczenie, a przede wszystkim – nawiązywanie znajomości. To miejsce, gdzie powinni czuć się jak w domu. Jeśli tylko dadzą szansę na przyzwyczajenie się do nowych warunków.

Do niedawna o domach spokojnej starości krążyły niepochlebne opinie. Dużo mówiło się o kiepskich warunkach tam panujących, niemiłej obsłudze, a nawet przemocy czy podawaniu leków uspokajająco-usypiających. Przed wyborem odpowiedniego miejsca na pobyt osoby starszej warto zaznajomić się z danym ośrodkiem. Samo kierowanie się ceną nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem.

Jednak jak zawsze są i wady takiego wyboru. Pobyt w domu seniora wymaga przeprowadzki z dotychczasowego domu. Dla wielu osób starszych jest to bardzo trudne doświadczenie. Mogą mieć one problem z przystosowaniem i przyzwyczajeniem do nowego otoczenia, czasem tęsknią za starymi kątami itd. Warto wybrać taki ośrodek, by łatwo i szybko można było do niego najbliższym dojechać. Seniorzy wymagają regularnych odwiedzin, szczególnie w okresie adaptacji do nowego miejsca.

Problemem wielu pensjonariuszy jest także przystosowanie się do norm i zasad panujących w ośrodku. Wiele lat rozporządzali sobą samodzielnie i nie są przystosowani do takiego trybu życia, jaki zastają w domu seniora.

Opiekunka osób starszych

Przed zadecydowaniem jaka opieka dla osoby starszej będzie potrzebna warto zasięgnąć rady lekarza. Może on zalecić nieodpłatne wizyty pielęgniarki środowiskowej raz lub kilka razy w tygodniu. Może też skierować starszą osobę do Miejskiego lub Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, gdzie taka osoba może zostać objęta pomocą. Ośrodek może także przydzielić opiekunkę, która kilka razy w tygodniu będzie robić zakupy, przychodzić do domu towarzyszyć seniorowi czy pomagać w jego obsłudze. Jeśli osoba starsza nie będzie kwalifikowała się do państwowej opieki, w grę będzie wchodziła opieka prywatna.

W przypadku prywatnej opiekunki osób starszych samodzielnie będziemy musieli wybrać najlepszą osobę do opieki nad potrzebującym. Na rynku jest sporo agencji wykwalifikowanych w rekrutacji takich opiekunek. Możemy także skorzystać z poleceń pocztą pantoflową. Aby zorientować się jakiej pomocy będzie potrzebowała osoba starsza warto wypełnić kwestionariusze oceny geriatrycznej, który łatwo można znaleźć w internecie. Dopiero po jego wypełnieniu możemy ruszyć do rekrutacji opiekunki.

Kiedy już będziemy wiedzieli jakie aspekty życia osoby starszej potrzebują wspomożenia, możemy wybrać odpowiednio przeszkoloną osobę do opieki. Poza dobrą organizacją, umiejętnością gotowania, utrzymywania porządku czy też prowadzenia finansów domowych (do obowiązków opiekunki często należy robienie zakupów i płacenie rachunków), opiekunka powinna także posiadać wiedzę na temat podstawowych, najczęściej występujących chorób i dolegliwości wieku starczego. Powinna cechować się wytrzymałością fizyczną i psychiczną, być cierpliwa, serdeczna i troskliwa. Powinna wykazywać się empatią, zrozumieniem, a w niektórych sytuacjach asertywnością i dyplomacją. Opiekunka musi dostosować się do trybu życia podopiecznego i mieć świadomość dużej odpowiedzialności. Zwykle opieka nad osobą starszą może obejmować kilka godzin w tygodniu, jednak w przypadku osoby, która nie porusza się samodzielnie, warto pomyśleć o opiekunce, która na stałe zamieszka z osobą starszą i będzie do jej dyspozycji przez całą dobę. W przypadku opieki na godzinę koszt takiej usługi to 15-30 zł za godzinę, ale jeśli będzie to opieka całodobowa – nawet 2-3 tys. zł.

Do podstawowych obowiązków opiekunki należy zazwyczaj dbanie o dobrostan seniora: utrzymywanie jego higieny osobistej (mycie, czesanie, ubieranie), podawanie posiłków, leków, rehabilitacja. Czasem praca ta też obejmuje organizowanie seniorowi czasu wolnego i dotrzymywanie towarzystwa. Opiekunka wykonuje także podstawowe czynności związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego tj. zakupy, porządki, mycie naczyń, zmiana pościeli czy gotowanie.

Niestety, nawet osoba, która wydaje się być najbardziej odpowiednia, serdeczna i doświadczona, może okazać się nieodpowiednia dla konkretnego przypadku, Szczególnie dotyczy to opiekunki z ogłoszenia, polecenia, działającej prywatnie, nie za pośrednictwem agencji. Dlatego dobrze jest kontrolować pracę opiekunki. Jak to robić? Przede wszystkim dyskretnie. Z osobą starszą jest trochę jak z dzieckiem i wynajęciem dla niego niani: jego reakcja na widok opiekunki może dać nam sygnał, że coś jest nie tak. Warto podpytać sąsiadów czy coś ich nie niepokoi. Można wrócić szybciej z pracy i skontrolować opiekunkę. A przede wszystkim – słuchać podopiecznego. Jeśli skarży się na opiekunkę, to być może wcale nie powodują nim starsza złośliwość i gderliwość, ale naprawdę dzieje się coś, co mu nie pasuje. W takim przypadku lepiej zmienić opiekę.

Przeczytaj także: Jak wybrać najlepszą opiekę dla osoby starszej